Intellectuele Eigendom: Wat is het en wanneer hebt u er recht op?

Als merkbewakers is het voor ons dagdagelijkse kost: Intellectuele Eigendom (IE). Maar wat is Intellectuele Eigendom en wat is ervoor nodig om het te verkrijgen? Dat leggen we in deze blog graag aan u uit.

Intellectuele Eigendom: goud waard

Bij het woord ‘eigendom’ denkt u al snel aan iets tastbaars. Uw huis bijvoorbeeld. Of uw fiets. Het is van u: uw eigendom. En niemand mag dat, zonder toestemming van u, gebruiken of zich toe-eigenen. Intellectuele Eigendom is wat minder concreet. Het gaat hier om iets wat uit uw intellectuele koker komt dat u vast hebt laten leggen als uw eigendom óf automatisch als uw eigendom is beschermd. Intellectuele Eigendom kan echt van alles zijn. Een slimme productverpakking bijvoorbeeld. Een gedicht, lied of schilderij. Of een unieke naam en tof logo voor uw bedrijf.

Dat uitgewerkte idee of creatief concept heeft waarde. Emotioneel, omdat u er nu eenmaal trots op bent: u hebt het bedacht! Maar vooral ook financieel, aangezien originaliteit gewoonweg geld waard is. Ga maar na: als een ander uw beschermde product zomaar zou kunnen kopiëren, en misschien ook nog wel tegen een lagere prijs, bent u inwisselbaar. Uw succes en de financiële waarde van uw merk en product zijn dus sterk afhankelijk van uw vermogen om origineel te zijn én te blijven.  

De waarde van Intellectuele Eigendom

Precies dát is de waarde van Intellectuele Eigendom: u hebt het alleenrecht op uw creatieve concept – en mag dus optreden tegen vervelende copycats en meelifters. Het zorgt ervoor dat u origineel kunt zijn én blijven. En dat is, figuurlijk maar ook letterlijk, goud waard. 

Automatisch verkregen eigendomsrechten

U las het al: sommige vormen van Intellectuele Eigendom zijn automatisch als zodanig beschermd. Het auteursrecht is daar een goed voorbeeld van. Dit recht rust bijvoorbeeld op een tekst, wetenschappelijk werk of kunstwerk (denk hierbij aan een foto, muziekstuk, illustratie of beeldhouwwerk) en geeft de maker het exclusieve recht om dit werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Maar ook: om een ander te verbieden dit te doen. Dit werk dient wél aan een aantal eisen te voldoen om als Intellectuele Eigendom beschouwd te mogen worden:

• Het werk moet een eigen, oorspronkelijk karakter hebben;
• Het werk moet het persoonlijke stempel van de maker dragen. Hier wordt mee bedoeld dat zijn/ haar creatieve keuzes duidelijk terug te zien moeten zijn in het werk;
• Het werk moet voldoende duidelijk en nauwkeurig geïdentificeerd kunnen worden.

Te registreren eigendomsrechten

Andere soorten uitgewerkte ideeën of creatieve concepten dient u eerst vast te leggen als uw eigendom, om er het alleenrecht op te krijgen. Een merk, logo, het ontwerp en design (de ‘verschijningsvorm’) van uw producten en technische uitvindingen moet u eerst registreren, bijvoorbeeld met merkrechten, modelrechten en octrooien – om het als uw Intellectuele Eigendom te mogen beschouwen.

Verschillende typen merken

Een merk omvat meer dan alleen een naam. Ook visuele elementen en klanken kunnen dusdanig typerend zijn voor uw bedrijf, dat het slim is om óók die te beschermen en dus als merk te registreren. Ze geven uw onderneming een unieke signature. Dit maakt u anders dan de rest en dat wilt u graag zo houden. Een bekend voorbeeld van een als ‘klankmerk’ geregistreerd geluid is het ‘Ta-Dum’ geluid als u een ‘Original Series’ van Netflix aanzet. De meest voorkomende merken zijn nog altijd woordmerken (alleen het woord), woordbeeldmerken (woord en beeld) en zuivere beeldmerken (alleen beeld).

Dit onderscheidend vermogen leggen we in deze blog uitgebreider aan u uit.

• De intellectuele creatie moet ‘tot uitdrukking’ zijn gebracht

Uw uitgewerkte idee of creatief concept moet óók ‘tot uitdrukking’ gebracht zijn, om er recht op te hebben. Een goed idee dat alleen nog in uw hoofd zit en verder niet op papier staat en/of is uitgewerkt, mag u niet als Intellectuele Eigendom aanmerken. De creatie moet voor een ander wel “kenbaar” zijn.

• Uw intellectuele eigendom beschermen: welke rechten hebt u nodig?

Benieuwd welke eigendomsrechten u nodig hebt voor de juiste bescherming van uw creatieve concept? In deze blog zetten we het voor u op een rij. Besef u wel dat iedere situatie anders is: dit vraagt écht om maatwerk. Laat u dan ook, voordat u uw keuze maakt, goed adviseren.